Kostenbeheersing - Busleyden Atheneum campus Stassart

Concrete realisatie

Omdat onderwijs betaalbaar moet zijn voor iedereen, werkt GO! Atheneum Busleyden campus Stassart al jaren kostenbeheersend. De maatregelen om de schoolkosten te minimaliseren zijn vervat in een kostenbeleid. Jaarlijks wordt dat beleid door de school geëvalueerd. De onbetaalde schoolfacturen worden continu in kaart gebracht en men kijkt naar de oorzaak ervan. Met deze gegevens gaat de school aan de slag.

Een eerste kostenbeheersend initiatief is dat de school kostenbewust materiaal aankoopt. Het schoolteam is enorm getraind in het verkrijgen van kwaliteitsvol schoolmateriaal en kledij aan een schappelijke prijs. Voor de aankoop van schoolboeken werkt de school niet samen met een externe boekenleverancier. De school koopt zelf aan en de leerlingen krijgen alles in het begin van het jaar mee. Bij de aankoop van handboeken maakt de school continu de afweging of ieder boek nodig is. Kan het eventueel vervangen worden met een goedkopere zelfgemaakte cursus? Ieder kind krijgt, zijn of haar schoolboeken, of de rekening nu wel of niet betaald is. De school vraagt wel een klein voorschot, op een haalbare en betaalbare manier. 

“Als het gaat over handboeken, dan gaan wij steeds de afweging maken of het noodzakelijk is. We stellen ons ook altijd de vraag: Is dat ‘nice to do’ of is dat ‘need to do‘, vertrekt het van een leerplandoelstelling, hoe gaan we die doelstelling dan bereiken en kunnen we diezelfde doelstelling bereiken evenwaardig en even aantrekkelijk met een mindere kost.” – Tanja Janssens, directeur campus Stassart

Ook voor ander schoolmateriaal kijkt het hele schoolteam steeds naar waar ze dit zo goedkoop mogelijk of indien mogelijk gratis kunnen verkrijgen. Hiervoor probeert de school vaak om financieringen binnen te halen via bedrijven of subsidies. Daarnaast doet de school mee aan groepsaankopen, waardoor volumekortingen een verschil maken. Ze houdt veilingen in het oog en probeert op die manier nieuw schoolmateriaal te kopen,  zoals nieuwe oefenhoofden voor de opleiding haarzorg.

De school laat ouders zo weinig mogelijk aankopen en werkt met een uitleensysteem voor schoolmateriaal . Behalve in de derde graad want dan werken de leerlingen al gedeeltelijk in de sector. Dan is de behoefte om zelf materiaal te hebben veel groter. De latere beroepskeuze ligt dan immers al meer vast waardoor de aankoop van specifiek materiaal niet langer als een overbodige kost wordt gezien.

De school probeert op een laagdrempelige manier met de ouders te communiceren. Veel aandacht en energie gaat naar  het verwerven van kennis en inzicht in de thuissituatie van iedere leerling. Het voeren van een heel uitgebreid en discreet intakegesprek met ouders is een belangrijk initiatief . Dit geeft de directie de mogelijkheid om even in te zoomen op de leerling en zijn of haar thuissituatie.  De school neemt alle tijd voor de ouders waardoor die zich welkom en gehoord voelen. Het geeft ook de mogelijkheid om met de ouders een afbetalingsplan voor schoolkosten af te spreken.

“Met iedere ouder van een nieuwe leerling voeren wij een intakegesprek om in te zoomen op de leerling zijn talenten en thuissituatie. Mensen voelen wel dat wij tijd nemen voor zo een intakegesprek. Die gesprekken gaan los van anderen door, er is discretie. Er is gewoon heel veel ruimte voor communicatie waardoor ouders vertrouwen hebben in de school.” - Tanja Janssens, directeur campus Stassart

Bij de oudercontacten streeft de school naar een maximale aanwezigheid. Alle ouders van de eerste graad en neveninstromers worden voor het oudercontact opgebeld en uitgenodigd in de taal die ze machtig zijn. Dit op een niet-dwingende en vriendelijke manier, maar wel met de nadruk op waarom hun aanwezigheid belangrijk is. Naast de oudercontacten probeert de school veel momenten te zoeken waarbij ze met ouders in contact kan komen, zonder dat het een ‘moetje’ is of om slecht nieuws te melden.

De school heeft ook een voltijdse onderwijsassistent. De onderwijsassistent werkt in de school, maar is een medewerker van de Stad Mechelen en wordt bijgevolg niet door de school gefinancierd. De hoofdtaak van de onderwijsassistente bestaat uit het opvolgen van enkele leerlingen met de focus op het socio-emotionele. Deze persoon gaat in geval van (financiële) problemen nog meer een relatie opbouwen met de ouder, creëert een sterke vertrouwensrelatie, volgt alles op en zorgt er ook mee voor dat de rekeningen betaald worden.

“De onderwijsassistente is een brugfiguur tussen de ouder, de school en de leerling. Dat is een contact dat niet stopt na schooltijd en dat is een enorme meerwaarde. Die persoon heeft ook een heel groot netwerk vanuit de stad. Die kan heel snel bruggen slagen met andere diensten en kan dus ook mee op zoek gaan naar kosteloze vrije tijdsinvulling voor leerlingen. Dat kostendrukkende op school, kan zij dus ook meenemen naar de vrije tijd van een leerling.” - Tanja Janssens, directeur campus Stassart

Context van de school

GO! Atheneum Busleyden te Mechelen is een secundaire school met voor ieder talent een campus. Op campus Stassart in hartje Mechelen ligt de focus op doen, mens & welzijn en lifestyle. ‘Al doende leert men’, luidt hun motto. Met BSO en TSO als onderwijsvormen, heeft de school diverse opleidingen in haar aanbod. Na het zesde middelbaar kan je er ook een specialisatiejaar volgen. De school telt ongeveer 400 leerlingen, waarvan een hoog aantal maatschappelijk kwetsbare leerlingen. Het werken aan een kostenbeleid vindt het hele schoolteam van essentieel belang om iedere leerling dezelfde kansen te geven, ongeacht hun thuissituatie. 

Geschiedenis en verloop

Al decennialang streven ze binnen campus Stassart naar gelijke kansenonderwijs. De visie van de school is dat onderwijs betaalbaar moet zijn voor iedereen. Kostenbeheersende maatregelen zijn er op campus Stassart altijd al geweest wegens de hoge maatschappelijke kwetsbaarheid van een groot aantal leerlingen. Meer ingrijpende kostenbeheersende maatregelen kwamen er sinds de vaststelling dat er meer leerlingen richting de opleiding kantoor trokken, omdat die richting beduidend goedkoper was. Zo kreeg de school een aantal leerlingen in een afdeling die daar niet echt wilden zitten, maar ook niet de financiële kracht hadden om een andere opleiding te volgen.

“Je wil als school ten alle tijden vermijden dat het kostenplaatje van een richting een selectie inhoudt, dat mag niet” – Tanja Janssens, directeur campus Stassart

Sinds deze vaststelling koos de school voor het gebruik van een forfaitaire bijdrage. Dit hield in dat iedereen in de school evenveel betaalde, ongeacht studierichting en studiejaar. Alle andere kosten die niet toereikend waren met de bijdrage, die werden individueel bijgepast vanuit eigen schoolmiddelen. Deze maatregel heeft de school bewust geschrapt. Ten eerste is het nu éénmaal een feit dat het verschil in kosten tussen de verschillende studierichting soms groot is. Door dat verschil volledig weg te werken, maakten sommigen een studiekeuze  omdat een dure studierichting plots goedkoper werd waardoor nog steeds niet de juiste profielen werden aangetrokken. Een tweede reden was een toenemend wantrouwen bij ouders en leerlingen. Zij wilden in detail weten wat de effectieve schoolkosten waren en of die inderdaad overeenkwamen met de betaalde forfaitaire bijdrage.

De school heeft het systeem van forfaitaire bijdragen losgelaten, maar wel met de garantie dat de schoolkost niet spectaculair de hoogte in zou gaan. Doorheen de tijd zijn ze daar in geslaagd met de hulp van een sterk communicatiebeleid aangevuld met diverse nieuwe kostenbeheersende maatregelen.

Concrete tips voor wie ook aan de slag wil

  • Doe als school mee aan groepsaankopen, indien dit mogelijk is.
  • Zet een plafond van kosten op je boeken, uitstappen en ander materiaal. Bekijk dit als een schuifje. Indien het schuifje leeg is, is het gedaan met uitgeven.
  • Probeer zoveel mogelijk in te zetten op het uitlenen van materiaal, zodat kinderen niet alles moeten aankopen.
  • Bekijk uitstappen altijd met de vraag of die uitstap een realisatie is van een doelstelling. Stel ook de vraag of een uitstap niet dichtbij kan. Kijk in je buurt wat je zelf hebt. Leer de leerlingen en leerkrachten ook om te genieten van de eigen omgeving. Hou rekening met de transportmiddelen van een uitstap.
  • Vergelijk leveranciers, dit kan qua kost een groot verschil maken.
  • Maak het hele schoolteam kostenbewust.

Contactgegevens

Tanja Janssens – Directeur campus Stassart

Busleyden Atheneum campus Stassart

Wollemarkt 36

2800 Mechelen

tanja.janssens@bastassart.be