BS Koning Boudewijn Oostkamp roept pesten een halt toe

Concrete realisatie

BS Koning Boudewijn Oostkamp maakt pesten bespreekbaar aan de hand van hun schoolspecifiek PestPreventieActiePlan (PPAP): pesten voorkomen kan je leren. De school wil hiermee een duidelijk signaal geven dat pesten niet door de beugel kan, maar tegelijkertijd dat pesten in eerste instantie moet voorkomen worden. Met dit PPAP zet het schoolteam sterk in op het ontwikkelen van sociale vaardigheden. Preventief werken rond pesten, is werken aan het welbevinden van leerlingen maar ook aan dat van de leerkrachten en ouders.  

Het PPAP zet dus in eerste instantie sterk in op preventie. Daarnaast beschrijft het plan ook de aanpak bij pestgevallen.

Preventie - op de speelplaats

Pesten doet zich voornamelijk voor wanneer leerlingen zich vervelen en/of wanneer zij niet onder toezicht van een volwassene staan. De speelplaats is dus niet zelden de plek waar pestincidenten zich voordoen. BS Koning Boudewijn heeft dan ook de speeltijd hertekend en stelde een speelplaatsplan op. Zo is de speelplaats opgedeeld in rustige zones en zones voor bepaalde sporten/spelen, … Iedere leerling weet waarvoor welke zone dient en wat de afspraken zijn. Daarnaast heeft elke klas ook een speelkoffer gevuld met allerlei materiaal om mee te spelen tijdens de speeltijd. Bij de start van elk schooljaar wordt de koffer in de klassen voorgesteld, worden er afspraken gemaakt en verantwoordelijken aangesteld.  

Door de speelplaats en -tijd op deze manier in te delen hebben kinderen steeds een zinvolle tijdsbesteding en wordt verveling zoveel mogelijk tegengegaan. Door samen te werken (de speelkoffer intact houden, samen te voetballen, … ) leren leerlingen elkaar ook op een andere, leuke manier kennen.

Preventie - in de klas

 Om de preventie op de speelplaats kracht bij te zetten, moeten de leerlingen eerst ook weten wat wel en niet kan. Ook hun gevoelens en deze van een ander leren (h)erkennen zorgt ervoor dat leerlingen elkaar leren respecteren. Deze sociale vaardigheden worden voornamelijk op klasniveau aangeleerd. Het gebruik van de axenroos speelt hier een belangrijke rol in de engagementen die de leerkrachten dagelijks in de klas aangaan. In de tweede week van februari is het steevast vriendjesweek waar leerlingen gevraagd worden om extra zorg te dragen voor elkaar. De week wordt per klas ingevuld, maar eindigen doen ze allemaal met een attentie voor elkaar.

Doorheen het jaar kunnen leerlingen steeds terecht bij de zorgcoördinator met vragen, maar evengoed ook bij de juf via onder andere de babbelbox. In de babbelbox kunnen twee soorten kaartjes gepost worden. Eentje met een symbool ‘juf’ wanneer de leerling iets aan de juf alleen wil vertellen. Een ander met het symbool ‘praatronde’ wanneer de leerling iets wil vertellen of vragen aan de hele klasgroep tijdens de praatronde.

Preventie - ouders

Ook de ouders worden betrokken bij het PPAP op verschillende manieren. In het PPAP worden enkele adviezen naar ouders geformuleerd over hoe om te gaan bij pestsituaties. Deze adviezen worden telkens bij de start van het schooljaar overlopen met de ouders. Om deze adviezen kracht bij te zetten organiseerde de school ook een vorming rond pesten voor ouders.

Actieplan bij pesten

Ook al wordt er sterk gewerkt rond het voorkomen van pesten, helemaal verdwijnen zal het niet doen. Daarom is het ook belangrijk om aandacht te schenken aan een actieplan nog voor zich pestsituaties voordoen. Zo weet iedere betrokken leerkracht, leerling en ouder wat er kan verwacht worden wanneer er gepest wordt. De school werkt in hun actieplan volgens de NO BLAME –methode.

Context van de school

De school is gevestigd in Oostkamp dichtbij Brugge. Oostkamp is een bloeiende, actieve gemeente met een groot aanbod scholen. De Centrumschool in de Marechalstraat 48 bestaat uit 4 kleuterklassen en 6 lagere schooljaren, al of niet opgesplitst in meerdere klassen. De wijkschool in het Nieuwenhovebos heeft 2 kleuterklassen en een 1ste leerjaar. De school heeft ervaring met leerlingen die nood hebben aan extra aandacht (GON-begeleiding). Onder het motto ‘samen maken we school’ zetten ze de leerlingen, via taal, open communicatie en respect, aan tot wereldburgerzin en verantwoordelijkheidsbesef.

Geschiedenis en verloop

Tijdens een ‘behoeftenbevraging’ in 2007 kwam sterk naar voor dat leerkrachten zich niet altijd even competent voelden wanneer het over straffen en belonen bij grensoverschrijdend gedrag gaat. Het schoolteam stapte in een twee jaren traject bij GO! nascholing en professionaliseerde zich verder in dit thema. Om de inspanningen en de verworven competenties duurzaam te verankeren en zichtbaar te maken aan leerlingen en ouders, werd in 2010 het PestPreventieActiePlan opgesteld.

Evaluatie

In 2011 werd het PPAP een eerste maal geëvalueerd via een bevraging bij de leerkrachten. Een tweede evaluatie vond plaats in het schooljaar 2013- 2014 door een stagiaire toegepaste psychologie van HOWEST.

Concrete tips voor wie ook aan de slag wil

Wacht tot niet tot er zich effectief problemen stellen. Preventie vormt de rode draad doorheen het PestPreventieActiePlan. Wanneer leerlingen zich goed voelen op school, zich gewaardeerd voelen en weten dat er altijd iemand is om grote en kleine problemen te melden, hoeven bepaalde situaties zich niet per se voor te doen.

Uiteraard zal het actieplan pesten niet volledig uitsluiten. Daarbij is het dan vooral belangrijk om pesten te durven zien, te melden en aan te pakken. Pesten roept bij iedereen gevoelens op. Het is belangrijk een pestprobleem niet zomaar onder de mat te vegen, maar ervoor te durven uitkomen dat er gepest wordt. Pas nadat het gesignaleerd is, kan het aangepakt worden. Ouders dienen bij de aanpak een belangrijke partner te zijn. 

Elke school heeft een eigen cultuur. De schoolspecifieke situatie zou steeds het uitgangspunt moeten vormen bij het uitwerken van initiatieven rond pesten.

Contactgegevens

Basisschool Koning Boudewijn

Maréchalstraat 48 (hoofdvestiging)

Van Maerlantstraat 30 (wijkschool)

8020 Oostkamp

T 050 84 19 71

bs.koningboudewijn@telenet.be