Afwezigheden

Over luxeverzuim

Deze term duikt regelmatig op in de media, vooral rond de vakantieperiodes. Hiermee worden de afwezigheden vlak voor en na de schoolvakanties verstaan waarbij leerlingen door de ouders worden thuisgehouden om vroeger op reis te gaan of later van de reis terug te komen.  Reden is dat de reis voor de ouders hierdoor een stuk goedkoper wordt.

Vroeger werden voor deze afwezigheden een schrfitelijke wettiging door de ouders  aanvaard. Sinds het schooljaar 2013-2014 is dit niet meer voldoende. Voor afwezigheden in de week voor en de week na de schoolvakantie moet er nu een doktersbriefje ingediend worden.

Je kan dit nalezen in de omzendbrieven voor het basisonderwijs en voor het secundair onderwijs.

Over spijbelen

Spijbelen en schoolverzuim zijn allesbehalve nieuwe problemen, maar blijven brandend actueel. In 2006 werd een eerste spijbelactieplan opgezet, maar de gehoopte effecten bleven uit. Cijfers tonen aan dat het aantal spijbelaars blijft toenemen. In antwoord hierop publiceerde minister Pascal Smet in maart 2012 zijn “Actieplan spijbelen en andere vormen van grensoverschrijdend gedrag”. Waar naast registreren, informeren en sensibiliseren, preventie en begeleiding, ook sanctionering  een plaats krijgt.

Sanctionering zou het sluitstuk moeten vormen in de aanpak van grensoverschrijdend gedrag, wanneer preventie en begeleiding niet tot het gewenste resultaat leiden. Mogelijke vormen van sanctionering zijn: inschakelen van de lokale politiediensten, inschakelen van het parket, uitdelen van een Gemeentelijke Administratieve Sanctie (GAS), terugvorderen van de schooltoelage, opleggen van Vlaamse administratieve boetes voor ouders.

GO! ouders wil echter enkele vraagtekens plaatsen bij het inzetten van geldboetes voor ouders bij spijbelen. Het spijbelverhaal is geen eenduidig verhaal. Er zijn verschillende vormen van spijbelen te onderscheiden. Zo kan een eerste onderscheid worden gemaakt tussen signaalverzuim, dat meestal wijst op achterliggende problemen waardoor de jongere niet goed kan functioneren op school, en luxeverzuim waarbij de ouders weet hebben van en het schoolverzuim zelf goedkeuren.  Financiële sancties zullen de jongeren niet motiveren om terug te keren naar de schoolbanken, maar dreigen eerder de ouders die het financieel reeds moeilijk hebben dieper in de put te duwen. Daarenboven worden de ouders gestraft die in vele gevallen geen vat meer hebben op hun kinderen en dreigen we te vervallen in ‘symptoombestrijding’ zonder de achterliggende redenen te achterhalen. Wanneer echter sprake van luxeverzuim, zal ook daar de boete niet bij iedereen het gewenste resultaat opleveren. De financiële sanctie zal in vele gevallen niet opwegen tegen het voordeel van een goedkopere vakantie.     

Enkel een geïntegreerde benadering op maat van de leerling en zijn omgeving, waarbij de ouders bij elke stap in het proces worden betrokken, kan een stap in de goede richting betekenen. Een mogelijk beginpunt voor dergelijke benadering ligt in de engagementsverklaring, waar de verantwoordelijkheden van zowel ouders als school duidelijk worden uitgestippeld. De engagementen maken ouders bewust van de cruciale rol die ze spelen in het onderwijs van hun kind. Zo kan een positief klimaat gecreëerd worden waar ouders en leerlingen zich welkom voelen en aangesproken worden om betrokken te zijn.  Eerder dan ouders te sanctioneren, vragen wij om blijvend in te zetten op het sensibiliseren van ouders en hun rol in het leven van hun kind. GO! ouders blijft pleiten voor deze positieve benadering van ouderbetrokkenheid.

Ouderbetrokkenheid kan op geen enkele manier worden afgedwongen, zeker niet door het invoeren van boetes. Het begrip dreigt  eerder te worden uitgehold en dit zal op termijn nefaste gevolgen hebben.